• Start
  • Algemene informatie
  • Histologie

Histologie

Op de afdeling Histologie komt weefselmateriaal binnen dat door huisartsen en medisch specialisten is afgenomen. In de meeste gevallen gaat het om kleine stukjes lichaamsweefsel (biopten), maar soms betreft het hele organen of lichaamsdelen.
De wijze van aanleveren verschilt per soort materiaal; in de inzendinstructies staat vermeld welk materiaal op welke wijze dient te worden ingezonden.

De gezamenlijke koeriersdienst van de laboratoria Pathologie en Microbiologie haalt het weefselmateriaal op bij de ziekenhuizen en een groot aantal huisartsenpraktijken. Zie hiertoe het overzicht Afhaalcentra & lichtingstijden.

Na ontvangst wordt het weefselmateriaal door een team van zo'n 40 analisten volgens vaste protocollen bewerkt, voordat het onder de lichtmicroscoop kan worden beoordeeld door de patholoog.
Het materiaal krijgt eerst een uniek nummer, zodat precies kan worden gemonitord waar het zich in het proces bevindt. Nadat het materiaal met het blote oog is bekeken en beschreven, wordt het gefixeerd in formaldehyde. Vervolgens snijdt de analist een deel van het materiaal in plakjes van 2-3 millimeter en plaatst elk plakje in een cassette. Een doorvoermachine (tissueprocessor) zorgt voor ontwatering en ontvetting, waarna de cassettes in een zogenaamde 'inbedder' worden doordrenkt met paraffine. Er zijn dan 'blokjes' ontstaan.
Uit deze paraffineblokjes snijdt de analist flinterdunne plakjes (coupes) van 0,004 millimeter. De coupes worden op objectglaasjes geplakt en krijgen daarna in een zogenaamde 'kleurstainer' een HE-kleuring (HE = Hematoxyline en Eosine). Deze kleuring zorgt ervoor dat de coupes paarsblauw en roze oplichten, waarmee afwijkingen op weefsel- en celniveau onder een microscoop zichtbaar worden.
Na al deze bewerkingen, die twee tot drie dagen in beslag kunnen nemen, stelt de patholoog de diagnose op basis van het beeld dat de gekleurde coupes laten zien. De patholoog informeert de behandelend arts over de diagnose.
Vaak worden - naast de HE-kleuring - andere kleuringen uitgevoerd om bijzondere aspecten van een weefselstructuur zichtbaar te maken of specifieke celbestanddelen aan te tonen. Deze laatste techniek valt onder de Immunopathologie.

Bij LabPON worden op jaarbasis circa 65.000 weefselstukjes 'standaard' histologisch onderzocht, dus op de hierboven beschreven werkwijze met HE-kleuring.
Het komt geregeld voor dat analist en patholoog tijdens een operatie direct het weefselmateriaal onderzoeken. In zo'n geval wordt er een vriescoupe gemaakt.
Soms gaat het om materiaal van mensen die zijn overleden. Een obductie wordt op verzoek van de behandelend arts uitgevoerd om de doodsoorzaak vast te stellen, om vast te stellen of een ziekte erfelijk of besmettelijk is en/of om meer te weten te komen over de invloed van de behandeling op het ziekteproces.

LabPON bewaart het onderzochte materiaal in een eigen archief. Daarnaast worden de patiëntgegevens digitaal opgeslagen bij het Pathologisch Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA). Meer informatie hierover staat in de folder Pathologieonderzoek.

Hieronder een weergave van het proces histologie

Ontvangst materiaal

Ontvangst materiaal
De koerier levert de boxen met door artsen afgenomen lichaamsmaterialen af bij het laboratorium.

Invoeren in LMS

Invoeren in LMS
Elk materiaal wordt ingevoerd in het LMS en krijgt een uniek nummer, zodat men het tijdens het proces kan monitoren.

Macroscopie

Macroscopie
In de uitsnijkamer wordt het materiaal eerst nauwkeurig bekeken, waarbij men de uiterlijke bevindingen inspreekt.

Uitsnijden

Uitsnijden
Daarna snijdt de patholoog of analist een deel van het materiaal in plakjes van 2-3 millimeter en plaatst elk plakje in een cassette.

Tissue processor

Tissue processor
De tissue processor zorgt voor ontwatering en ontvetting van de cassettes, zodat weefselstructuren worden vastgelegd.

Overbrengen in een mal

Overbrengen in een mal
De analist brengt het materiaal over in een metalen mal.

Inbedden

Inbedden
De mal met het materiaal wordt door een zogenaamde 'inbedder' gevuld met paraffine.

Paraffineblokjes

Paraffineblokjes
Er zijn dan 'blokjes' van lichaamsmateriaal in paraffine ontstaan.

Snijden

Snijden
Uit deze paraffineblokjes snijdt de analist met een microtoom flinterdunne plakjes (coupes) van 0.002 millimeter.

Coupes opslepen

Coupes opslepen
De coupes worden via een waterbad op objectglaasjes gesleept.

HE kleuring

HE kleuring
Daarna krijgen alle coupes in de HEstainer een kleuring met Hematoxyline en Eosine.

Gekleurde coupes

Gekleurde coupes
Door de HE-kleuring zijn de coupes paarsblauw en roze geworden, waarmee afwijkingen op celniveau zichtbaar zijn.

Speciële kleuring

Speciële kleuring
Vaak wordt een speciële kleuring toegepast om bijzondere aspecten van de weefsel- of celstructuur zichtbaar te maken.

Immunokleuring

Immunokleuring
Indien men meer specifieke celbestanddelen wil aantonen, wordt tevens een immunokleuring uitgevoerd.

Beoordeling door patholoog

Beoordeling door patholoog
De patholoog stelt met behulp van een lichtmicroscoop de diagnose, waarna hij/zij de behandelend arts informeert.