• Start
  • Nieuws
  • Laatste nieuws
  • Hengeloos pathologielab LabPON zet als eerste de microscoop bij het vuil

Hengeloos pathologielab LabPON zet als eerste de microscoop bij het vuil

Hengeloos pathologielab LabPON zet als eerste de microscoop bij het vuil

‘Hele wereld komt hier kijken’

De medische laboratoria in de wereld hebben hun oog gericht op Hengelo. Daar, bij het Laboratorium Pathologie Oost-Nederland (LabPON), wordt de gewone microscoop ten grave gedagen. Digitale scanners nemen de taak over. Zelfs uit Amerika komen ze kijken hoe ze dat doen.

BRON: De Twentsche Courant Tubantia - 11 augustus 2018 - Hans Brok - Hengelo

Als er bij de huisartsen of ziekenhuizen ZGT, MST, SKB in Winterswijk of SXB in Hardenberg weefsel of vloeistof wordt afgenomen, gaat het naar LabPON. Daar onderzoeken ze dan wat er aan de hand is. Is het bijvoorbeeld kanker of geen kanker, is het goedaardig of kwaadaardig. Jaarlijks doen ze dat 60.000 keer. Ook vloeistoffen (cytologie) worden onderzocht. Zo’n 15.000 keer per jaar. Meer dan een miljoen mensen in Oost-Nederland zijn van het Hengelose lab afhankelijk.

Weefselplakjes

Sinds mensenheugenis was de microscoop daarbij het belangrijkste gereedschap. Eindeloos tuurden pathologen door de microscoop naar objectglaasjes met flinterdunne weefselplakjes. Maar die dagen zijn geteld. Bij LabPON zijn ze geheel overgestapt op digitale verwerking van glaasjes tot beelden. Als eerste ter wereld. Het is sneller, nauwkeuriger en biedt vele nieuwe mogelijkheden. Specialisten kunnen op verzoek bij twijfel op afstand meekijken. Desnoods vanuit huis. Verwisselingen zijn dankzij een uitgekiend track en trace systeem bijna onmogelijk. Ze oogsten er wereldwijde lof voor. ,,Er is geen congres over digitale pathologie in de wereld, waar LabPON niet wordt genoemd’’, zeg patholoog Alexi Baidoshvili.
De digitalisering gaat in twee grote stappen. De eerste stap is dat de weefselplakjes op de glaasjes digitaal worden gescand. Dat gebeurt nu al. Voorzien van unieke codes kunnen ze op grote beeldschermen tot in oneindig detail door de weefseldeskundigen (pathologen) worden beoordeeld. Een daarvan is Kimberly van der Oord. Op een enorm scherm op haar bureau beoordeelt ze de biopten (proefstukjes) van, in dit geval, een patiënt met prostaatkanker. Digitaal gescande plakjes. Het is een hele serie. Feilloos wijst ze de kankercellen aan. Deze prostaat zal er waarschijnlijk uit moeten.

Betere diagnose

Maar zo duidelijk is het niet altijd. En dan helpt de techniek. ,,Bij twijfel kunnen we anderen (pathologen) op afstand laten meekijken’’, vertelt ze. ,,Dat zorgt voor een betere diagnose en minder fouten.’’ Het gaat om beslissingen die ingrijpende gevolgen voor een patiënt kunnen hebben. Ook in die situatie wordt weer een stap voorwaarts gemaakt. LabPON legt de laatste hand aan de installatie van een scanner op de operatiekamer van ziekenhuis MST. Zo kunnen pathologen op afstand helpen een diagnose te stellen. Dit moet zo snel mogelijk omdat de specialist met de patiënt op de operatietafel wacht op de diagnose van de patholoog. Ict maakt het mogelijk.

"Bij twijfel kunnen we andere pathologen op afstand laten meekijken" - Kimberly van der Oord

Samen ontwikkelen

Voor de verwerking van de data, de protocollen, de software wordt nauw samengewerkt met leverancier Philips. Zelfs de scanners werden samen met LabPON ontwikkeld. ,,Het voelt alsof ze een beetje van ons zijn’’, zegt Baidoshvili. De toekomst van medische labs in de wereld krijgt in Hengelo vorm. Andere labs in Nederland en overzee integreren vernieuwingen naar Hengelo’s model. ,,Ze waren hier laatst nog uit Massachusetts’’, zegt directeur Renate Bergman van LabPON. ,,Eigenlijk komen hier constant mensen over de vloer om mee te kijken.’’
Er is echter nog een volgende grote stap. En dat is dat het weefsel niet alleen digitaal wordt ingescand, maar ook dat slimme software de foute plekjes kan aanwijzen. Baidoshvili: ,,Computers worden steeds beter in patroonherkenning. Voor bepaalde soorten tumoren, zoals die in de borst of in de longen kunnen computers soms al sneller en beter tumoren ontdekken dan radiologen dat kunnen. Het zit nu nog in de onderzoeksfase maar de ontwikkeling van de techniek gaat razendsnel. Wij zijn daar, samen met Philips, ook mee bezig in een onderzoeksteam.

Bergman is sinds mei directeur van LabPON. ,,Het is toch wel bijzonder dat we hier als lab wereldwijd in de belangstelling staan vanwege onze innovaties. Hier in Hengelo, aan de Boerhaavelaan. Inderdaad, ook een patholoog.’’